Kolona ve Kirişe Delik Açılır mı?

Kolon, kiriş, perde ve döşeme arasındaki fark

Betonarme bir binada her elemanın görevi farklıdır:

• Kolon: Düşey yükleri temele aktaran dikey taşıyıcılar. En kritik elemandır.
• Kiriş: Döşeme yüklerini kolonlara taşıyan yatay elemanlar.
• Perde: Deprem ve rüzgâr gibi yatay yükleri karşılayan betonarme duvarlar.
• Döşeme: Katları oluşturan yatay plaklar.
• Dolgu (bölme) duvar: Tuğla, gazbeton gibi taşıyıcı olmayan duvarlar.

Kolona delik açmak neden riskli?

Kolondan açılan her delik, kesit alanını azaltır ve içinden geçen boyuna donatı ile etriyelerin kesilme riskini doğurur. Özellikle kolon-kiriş birleşim bölgeleri deprem sırasında en yüksek zorlanmaya maruz kalan bölgelerdir. Bu nedenle kolonlarda delme işlemi istisnai durumlarda, yalnızca mühendis hesabıyla ve belirlenen noktada yapılmalıdır.

Kirişe delik açmak mümkün mü?

Kirişlerde tesisat geçişi gerektiğinde, delik yeri ve çapı statik hesapla belirlenir. Genel mühendislik pratiğinde delikler kirişin mesnet (kolona yakın) bölgelerinden uzak, kiriş yüksekliğinin orta bölgesinde ve sınırlı çapta tutulur; gerekirse delik çevresi ek donatı veya karbon lif ile güçlendirilir. Bu değerlendirme mutlaka bir inşaat mühendisi tarafından yapılmalıdır.

Perde ve döşemede delik

Perde ve döşemelerde, uygun bölgelerde ve makul çaplarda karot ile delik açmak yaygın ve kabul gören bir uygulamadır. Yine de büyük çaplı veya çok sayıda delik, perde uç bölgeleri ve kolon çevresindeki döşeme bölgeleri için mühendis görüşü alınmalıdır.

Güvenli delik yeri nasıl seçilir?

Pratik bir kontrol listesi:

• Öncelikle dolgu duvarları ve şaft boşluklarını değerlendirin.
• Mimari ve statik projeye bakarak kolon-kiriş-perde yerlerini belirleyin.
• Delik yerini kolon ve kiriş yüzünden uzak tutun; birleşim bölgelerinden kaçının.
• Büyük çaplı delikler ve gruplanmış delikler için mühendis onayı alın.
• Uygulamayı darbeli aletle değil, karot ile yaptırın.

Sık sorulan sorular